اختلاف چشمگیر قیمت گوشت در تهران فقط به محله، ویترین قصابی یا تصور «لوکس‌فروشی» مربوط نیست؛ فعالان بازار می‌گویند نوع دام، سن کشتار، کیفیت لاشه، ترکیب گوشت چرخ‌کرده، هزینه‌های سربار و حتی انتظار مشتری از ظاهر و کیفیت گوشت، همگی در شکل‌گیری این فاصله قیمتی نقش دارند.
به گزارش رسانه کالاهای تندمصرف (FMCGiran)، بررسی بازار گوشت قرمز در تهران نشان می‌دهد اختلاف قیمت میان مناطق مختلف شهر، ریشه‌های پیچیده‌تری از یک گران‌فروشی ساده دارد. در روزهای اخیر، جمله طنزآمیزی در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شده که می‌پرسد: «گوسفندهای فرشته آیفون ۱۷ دارند و گوسفندهای نظام‌آباد شیائومی؟»؛ اما پشت این شوخی، یک پرسش جدی پنهان است: چرا گوشت چرخ‌کرده در برخی محله‌های شمال تهران به بیش از دو میلیون تومان می‌رسد، اما در برخی مناطق دیگر با کمتر از نصف این قیمت فروخته می‌شود؟
فعالان بازار می‌گویند بخش مهمی از این اختلاف، به نوع دام و کیفیت گوشت بازمی‌گردد. گوشت حاصل از گاو جوان، به دلیل بافت نرم‌تر، رنگ بهتر، چربی متعادل‌تر و کیفیت بالاتر، معمولاً قیمت بیشتری دارد. در مقابل، گوشت گاو حذفی که از دام‌های مسن‌تر یا دام‌هایی با بهره‌وری پایین‌تر به دست می‌آید، قیمت پایین‌تری دارد و در برخی موارد برای تولید گوشت چرخ‌کرده یا مصارف خاص استفاده می‌شود.
یکی از نکات مهم در بازار گوشت، تفاوت میان «گوشت ممتاز»، «گوشت مخلوط» و «گوشت چرخ‌کرده اقتصادی» است. گوشت چرخ‌کرده‌ای که از بخش‌های مرغوب‌تر لاشه تهیه می‌شود، طبیعتاً قیمت بیشتری دارد. اما اگر در ترکیب آن از بخش‌های کم‌ارزش‌تر، چربی بیشتر یا گوشت دام حذفی استفاده شود، قیمت نهایی پایین‌تر خواهد بود. همین تفاوت ترکیب، یکی از دلایل اصلی فاصله زیاد نرخ‌ها در قصابی‌های مختلف تهران است.
به گفته کارشناسان این بازار، مصرف‌کننده معمولاً هنگام خرید گوشت چرخ‌کرده فقط به عدد نهایی روی برچسب قیمت نگاه می‌کند، در حالی که کیفیت واقعی محصول به عواملی مانند نوع دام، سن دام، بخش‌های استفاده‌شده از لاشه، میزان چربی، تازگی گوشت، نحوه نگهداری و حتی شیوه چرخ‌کردن بستگی دارد. به همین دلیل، مقایسه یک گوشت چرخ‌کرده ارزان با نمونه‌ای گران‌تر، بدون توجه به ترکیب و کیفیت آن، مقایسه دقیقی نیست.
هزینه‌های سربار واحدهای صنفی نیز بخش دیگری از ماجراست. قصابی‌هایی که در مناطق گران‌تر شهر فعالیت می‌کنند، معمولاً با اجاره‌بهای بالاتر، هزینه نیروی انسانی بیشتر، مالیات، بسته‌بندی بهتر، خدمات بهداشتی دقیق‌تر و انتظارات متفاوت مشتری روبه‌رو هستند. همین عوامل می‌تواند قیمت نهایی فروش را نسبت به واحدهای صنفی در مناطق کم‌هزینه‌تر افزایش دهد.
از سوی دیگر، نوع عرضه نیز در قیمت اثرگذار است. برخی فروشگاه‌ها گوشت را به‌صورت بسته‌بندی‌شده، با برچسب مشخص، تاریخ تولید، شرایط نگهداری و ظاهر آماده‌تر عرضه می‌کنند. این مدل فروش، هزینه‌های جانبی بیشتری دارد و در نتیجه با قیمت بالاتری به دست مصرف‌کننده می‌رسد. در مقابل، بخشی از بازار همچنان به فروش سنتی و عرضه فله‌ای متکی است که هزینه‌های بسته‌بندی و خدمات جانبی کمتری دارد.
فعالان بازار گوشت تأکید می‌کنند که اختلاف قیمت‌ها همیشه به معنای تخلف نیست، اما نبود شفافیت در اعلام نوع گوشت و ترکیب محصول، می‌تواند باعث سردرگمی مصرف‌کننده شود. در بسیاری از موارد، خریدار نمی‌داند گوشت چرخ‌کرده‌ای که خریداری می‌کند از چه نوع دام یا کدام بخش لاشه تهیه شده است. همین نبود اطلاعات، زمینه بی‌اعتمادی و مقایسه‌های نادرست قیمتی را فراهم می‌کند.
در بازار امروز، گوشت گاو جوان به‌عنوان محصولی با کیفیت بالاتر شناخته می‌شود و طبیعی است که نرخ آن از گوشت گاو حذفی بیشتر باشد. اما مسئله اصلی اینجاست که این تفاوت باید به‌صورت شفاف به مصرف‌کننده اعلام شود. اگر محصولی با گوشت ارزان‌تر تولید شده، باید با همان عنوان و قیمت مناسب عرضه شود و اگر گوشت ممتاز یا جوان به کار رفته، مصرف‌کننده باید دلیل پرداخت قیمت بالاتر را بداند.
کارشناسان معتقدند یکی از راهکارهای کاهش ابهام در بازار گوشت، استانداردسازی برچسب‌گذاری و الزام واحدهای عرضه به اعلام دقیق نوع گوشت، درصد چربی، نوع دام و شرایط تولید است. چنین اقدامی می‌تواند به مصرف‌کننده کمک کند تا به‌جای مقایسه صرف قیمت، انتخاب آگاهانه‌تری داشته باشد.
در نهایت، اختلاف قیمت گوشت در تهران حاصل مجموعه‌ای از عوامل است؛ از کیفیت دام و ترکیب گوشت گرفته تا هزینه‌های فروشگاه، نوع بسته‌بندی، منطقه عرضه و سطح خدمات. با این حال، شفافیت در زنجیره عرضه و نظارت دقیق بر نحوه اعلام مشخصات محصول، می‌تواند از شکل‌گیری سوءتفاهم، بی‌اعتمادی و احساس گران‌فروشی در میان مصرف‌کنندگان جلوگیری کند.
منبع: تابناک
