تازهترین گزارش از الگوی جهانی مصرف نوشیدنیهای داغ نشان میدهد که جهان در انتخاب میان دو فنجان چای و قهوه، به دو قطب فرهنگی و اقلیمی شرق و غرب تقسیم شده است.
به گزارش رسانه کالاهای تندمصرف (FMCGiran)، مصرف چای یا قهوه همواره برای افراد مختلف دارای جذابیت بسیار بوده است و در این میان برخی تفاوتهای فرهنگی سبب شده در برخی نقاط جهان مصرف یکی از این دو نوشیدنی بر دیگر غلبه پیدا کند.
دادههای جدید حاکی از آن است که ترکیه با مصرف سرانه ۳.۲ کیلوگرم چای در سال، صدرنشین بلامنازع چاینوشان جهان است. پس از آن ایرلند با ۲.۴ کیلوگرم و آذربایجان با ۲.۱ کیلوگرم در رتبههای دوم و سوم قرار دارند.
بریتانیا نیز با وجود پیشینه تاریخی در تجارت و مصرف چای، در جایگاه چهارم و با میانگین ۱.۸ کیلوگرم قرار گرفته است. در این میان، ایران با مصرف سالانه ۱.۵ کیلوگرم چای برای هر نفر، در کنار پاکستان، رتبه ششم جهانی را به خود اختصاص داده و همچنان یکی از کشورهای چایمحور دنیا محسوب میشود.
در نقطه مقابل، کشورهای شمال اروپا بهعنوان قلمرو سنتی قهوهنوشان شناخته میشوند. فنلاند با مصرف سالانه ۱۱.۹ کیلوگرم قهوه برای هر نفر در صدر جدول ایستاده است؛ نروژ با ۹.۸ کیلوگرم و ایسلند با ۹ کیلوگرم در جایگاههای بعدی قرار دارند.
در ادامه، دانمارک، هلند، سوئد و سوئیس نیز با میانگین مصرفی بین ۷.۹ تا ۸.۸ کیلوگرم در سال، بخش مهمی از بازار جهانی قهوه را تشکیل میدهند.
کارشناسان معتقدند ریشه این تفاوت آشکار را باید در شرایط اقلیمی و الگوهای اجتماعی جستوجو کرد. در مناطق گرمتر و شرقی، چای نقش نوشیدنی اجتماعی و آرامبخش را دارد و اغلب با آیین گفتوگو و مهماننوازی پیوند خورده است.
در مقابل، در کشورهای سرد شمالی، قهوه نهتنها یک نوشیدنی انرژیزا بلکه بخشی از فرهنگ کاری، تمرکز و سازگاری با زمستانهای طولانی به شمار میآید.
به این ترتیب، رقابت میان چای و قهوه دیگر فقط نبردی بر سر طعم نیست، بلکه بازتابی از سبک زندگی، هویت فرهنگی و حتی جغرافیای زیستی ملتهاست. شرقیها همچنان در آرامش چای روز را آغاز میکنند و غربیها در بیداری قهوه به کار بازمیگردند.
