بازار جهانی زیتون در سال ۲۰۲۴ ارزشی معادل ۱۷.۳ میلیارد دلار داشته و انتظار میرود تا سال ۲۰۳۰ به ۲۱.۸ میلیارد دلار برسد. ایران در سال ۲۰۲۳ هجدهمین تولیدکننده این محصول باغی در جهان بوده است، هرچند روند تولید جهانی همچنان رو به رشد است.
به گزارش FMCGiran، طبق گزارش فائو، اسپانیا با تولید بیش از ۵ میلیون تن زیتون بزرگترین تولیدکننده جهان است و عمده تولید آن در منطقه آندلس متمرکز است. ایتالیا با تولید بیش از ۳ میلیون تن در رده دوم و ترکیه با تولید سالانه حدود ۱.۳ تا ۱.۵ میلیون تن در جایگاه سوم قرار دارند. تولید زیتون در این کشورها نه تنها نیاز داخلی را تأمین میکند، بلکه بخش قابل توجهی از محصول را به بازارهای بینالمللی از جمله آمریکا، چین، ژاپن و کشورهای خاورمیانه صادر میکنند.
میوه زیتون در جهان عمدتاً به دو شکل مصرف میشود: زیتونهای روغنکشی که در سال ۲۰۲۴ حدود ۷۲.۴ درصد از بازار را به خود اختصاص دادند و زیتونهای خوراکی که انتظار میرود تا سال ۲۰۳۰ با نرخ رشد مرکب سالانه ۶.۸ درصد افزایش یابند. علاقه به زیتون خوراکی در آسیا و اقیانوسیه در حال افزایش است و تولیدکنندگان در این مناطق زمینهای خشک را به باغهای متراکم تبدیل میکنند تا ضمن صرفهجویی در مصرف آب، بازده خود را افزایش دهند.
مدال طلای روغن زیتون ایران در رویداد جهانی
همچنین تولید ارگانیک زیتون در جهان با رشد سالانه حدود ۱۰ درصد روبهروست و اتحادیه اروپا قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ حدود ۲۵ درصد از زمینهای کشاورزی خود را به ارگانیک اختصاص دهد. در سال ۲۰۲۴، باغهای معمولی همچنان بیش از ۹۲ درصد از درآمد بازار زیتون را به خود اختصاص دادهاند، اما مساحت زمینهای دارای گواهی ارگانیک به ۸۲۵ هزار هکتار رسید.
از منظر منطقهای، اروپا با حدود ۴۰ درصد از سهم بازار جهانی زیتون در سال ۲۰۲۴ همچنان پیشتاز است و آسیا و اقیانوسیه سریعترین رشد را با نرخ مرکب سالانه ۶.۲ درصد تجربه میکنند. افزایش مصرف در هند، توسعه زنجیرههای خردهفروشی مدرن و خدمات غذایی و همچنین نفوذ صادرکنندگان اسپانیایی به بازار هند از مهمترین عوامل این رشد هستند.
کارشناسان معتقدند که با توسعه فناوریهای مکانیکی و رباتیک و بهبود بهرهوری در فرآوری، تولیدکنندگان میتوانند کیفیت محصول و استانداردهای جهانی را ارتقا دهند و بازارهای جدیدی را فتح کنند. ایران با وجود قرار گرفتن در رده هجدهم تولیدکنندگان، پتانسیل بالایی برای ارتقای سهم خود در بازار جهانی دارد.
