صنعت غذا و نوشیدنی ایران سال ۱۴۰۵ را در شرایطی آغاز کرده که تورم تولید، وابستگی به واردات نهاده‌ها و کاهش قدرت خرید خانوار، فشار تازه‌ای بر زنجیره تأمین وارد کرده است.
به گزارش رسانه کالاهای تندمصرف (FMCGiran)، بررسی وضعیت صنعت غذا و نوشیدنی ایران نشان می‌دهد این بخش پس از سالی دشوار در ۱۴۰۴، با چالش‌هایی مانند افزایش هزینه نهاده‌ها، فشار تورمی، وابستگی بالا به واردات کالاهای اساسی و دشواری تأمین سرمایه در گردش وارد سال ۱۴۰۵ شده است.
بر اساس گزارش منتشرشده، صنعت غذا به دلیل ارتباط مستقیم با امنیت غذایی، اشتغال و معیشت خانوار، یکی از بخش‌های راهبردی اقتصاد ایران محسوب می‌شود؛ اما داده‌های سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد هزینه‌های تولید در زنجیره کشاورزی، دامداری، فرآوری، بسته‌بندی و توزیع رشد قابل توجهی داشته است.
فشار تورم و وابستگی به واردات
در این گزارش آمده است که شاخص قیمت تولیدکننده در بخش «زراعت، باغداری و دامداری سنتی» در زمستان ۱۴۰۴ به ۷۳۲.۹ واحد رسیده و تورم نقطه‌به‌نقطه و سالانه این بخش به‌ترتیب ۷۴.۱ و ۶۳.۷ درصد ثبت شده است. این ارقام از رشد هزینه نهاده‌ها، خوراک دام، انرژی، حمل‌ونقل و سایر هزینه‌های تولید حکایت دارد.
همچنین طبق آمارهای گمرکی، در ۹ ماهه سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۹ میلیون تن کالاهای اساسی و نهاده‌ها به ارزش ۹.۴ میلیارد دلار وارد کشور شده است؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال قبل از نظر ارزش ۶ درصد و از نظر حجم ۱۳.۴ درصد رشد داشته است.
در میان اقلام وارداتی، نهاده‌های دامی، گندم، سویا و برنج بیشترین سهم را داشته‌اند و واردات ذرت دامی با بیش از ۸ میلیون تن و ارزش نزدیک به ۲.۵ میلیارد دلار، ۲۶ درصد از کل بودجه ارزی واردات کالاهای اساسی را به خود اختصاص داده است.
لزوم تقویت زنجیره تأمین داخلی
ادامه تورم مواد غذایی در سال ۱۴۰۵، کاهش قدرت خرید خانوار، افزایش هزینه بسته‌بندی و لجستیک، محدودیت‌های انرژی و فرسودگی بخشی از ماشین‌آلات تولید، از دیگر چالش‌هایی است که فضای فعالیت صنعت غذا را پیچیده‌تر کرده است.
در چنین شرایطی، تجربه شرکت‌هایی که به سمت بومی‌سازی مواد اولیه، توسعه همکاری با تأمین‌کنندگان داخلی و تقویت زنجیره تأمین داخلی حرکت کرده‌اند، می‌تواند الگویی برای کاهش آسیب‌پذیری صنعت غذا در برابر نوسانات ارزی، محدودیت‌های وارداتی و اختلال‌های خارجی باشد.
این گزارش تأکید می‌کند آینده صنعت غذا در ایران بیش از گذشته به تاب‌آوری زنجیره تأمین، مدیریت هزینه تولید، نوسازی خطوط تولید و کاهش وابستگی به نهاده‌های وارداتی وابسته خواهد بود.
