بانک جهانی پیش بینی می کند شاخص قیمت محصولات کشاورزی در سال ۲۰۲۶ حدود ۲ درصد کاهش یابد و ضمنا در مورد خطرات آب و هوایی و تجاری هشدار داده است.
به گزارش رسانه کالاهای تندمصرف (FMCGiran)، بانک جهانی پیشبینی کرد شاخص قیمت محصولات کشاورزی در سال ۲۰۲۶ حدود ۲ درصد کاهش یابد، هرچند نسبت به ریسکهای ناشی از تغییرات اقلیمی، نوسانات سیاستهای تجاری و هزینه نهادهها هشدار داده است.
انتظار میرود قیمت مواد غذایی و مواد اولیه کشاورزی در سال آینده میلادی به طور کلی ثابت بماند، در حالی که قیمت نوشیدنیها به دلیل افزایش عرضه حدود ۷ درصد کاهش خواهد یافت. تحلیلگران معتقدند رشد عرضه همگام با تقاضا، عامل اصلی ثبات نسبی بازارهاست.
ریسکهای پنهان در بازارهای به ظاهر آرام
بانک جهانی تأکید کرده است که اگرچه بازارهای جهانی کشاورزی با ظاهری باثبات وارد سال ۲۰۲۶ میشوند، اما این شرایط میتواند ریسکهای فزاینده ناشی از شوکهای آبوهوایی، تغییر سیاستهای تجاری، هزینه نهادهها و تقاضای سوختهای زیستی را پنهان کند. به گفته این نهاد، حساسیت بازارها به محرکهای غیربنیادی افزایش یافته و حتی اختلالات محلی میتواند اثرات قیمتی گستردهای ایجاد کند.
در این پیشبینی فرض شده رشد اقتصادی جهان از ۲.۷ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۲.۶ درصد در سال ۲۰۲۶ کاهش یابد. فعالیت اقتصادی ضعیفتر میتواند تقاضای کالاها را کاهش داده و فشار نزولی بر قیمتها وارد کند. در این میان، روغنهای خوراکی و گوشت گاو بیش از سایر اقلام غذایی به چرخه اقتصاد جهانی حساس ارزیابی شدهاند.
نقش دلار و سیاستهای پولی
بانک جهانی اعلام کرد ارزش دلار آمریکا در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ حدود ۶ درصد در برابر سبدی از ارزهای اصلی کاهش یافت و سپس تثبیت شد. طبق این تحلیل، دلار ضعیفتر معمولاً از قیمت کالاهایی که با دلار قیمتگذاری میشوند حمایت میکند، در حالی که دلار قویتر فشار کاهشی بر آنها وارد میکند.
همچنین نرخ بهره فدرال رزرو آمریکا از ۵.۳ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۳.۶ درصد تا پایان دسامبر ۲۰۲۵ کاهش یافته است؛ تغییری که میتواند از طریق کاهش هزینههای تأمین مالی و تقویت جریان سرمایه، از بازار کالاها حمایت کند.
سویا در کانون تنشهای تجاری
بانک جهانی نوسانات سیاستهای تجاری، بهویژه میان ایالات متحده و چین، را یکی از عوامل اصلی بیثباتی قیمتها دانسته است. در سال ۲۰۲۵ تغییرات تعرفهای موجب افزایش شکاف قیمتی و انحراف تجارت در بازار جهانی سویا شد. هرگونه تشدید دوباره تنشها میتواند جریان تجارت و قیمتگذاری این محصول را مجدداً مختل کند.
ریسکهای آبوهوایی و لانینا
در حوزه اقلیم، سناریوی پایه بانک جهانی بر وقوع یک لانینای ضعیف و کوتاهمدت استوار است. با این حال، در صورت تداوم یا تشدید این پدیده، مناطق کلیدی تولید مانند آرژانتین، جنوب برزیل و سواحل خلیج آمریکا ممکن است با شرایط گرمتر و خشکتر مواجه شوند که میتواند تولید ذرت، گندم و سویا را کاهش داده و قیمتها را بالاتر از پیشبینیها ببرد.
هزینه نهادهها و بازار کود
طبق این گزارش، قیمت کودهای کشاورزی در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۸ درصد افزایش یافته که ناشی از رشد تقاضا، محدودیتهای تجاری و کمبود تولید بوده است. پیشبینی میشود قیمت کود در سال ۲۰۲۶ حدود ۵ درصد کاهش یابد، مشروط بر آنکه چین روند کاهش محدودیتهای صادراتی کودهای نیتروژنه و فسفاته را ادامه دهد. با این حال، افزایش قیمت گاز طبیعی یا تقاضای بالاتر از انتظار میتواند مجدداً هزینهها را بالا ببرد.
اثر سوختهای زیستی بر روغنهای خوراکی
بانک جهانی اعلام کرد سیاستهای مرتبط با سوختهای زیستی بهطور فزایندهای بر بازار روغنهای خوراکی اثرگذار شدهاند. افزایش الزامات ترکیب سوخت در کشورهایی مانند برزیل و اندونزی و تحولات سیاستی در آمریکا، از قیمت روغنهای خوراکی در سال ۲۰۲۵ حمایت کرده است. با این حال، کاهش قیمت نفت خام یا تعدیل سیاستهای حمایتی میتواند تقاضا و در نتیجه قیمت این محصولات را تحت فشار قرار دهد.
در مجموع، هرچند چشمانداز سال ۲۰۲۶ حاکی از ثبات نسبی و کاهش محدود شاخص قیمت محصولات کشاورزی است، اما مجموعهای از ریسکهای اقلیمی، ژئوپلیتیکی و اقتصادی میتواند مسیر بازارها را به سرعت تغییر دهد.
