پس از موج افزایش قیمت لبنیات در هفتههای اخیر و نگرانی مصرفکنندگان، مسئولان و فعالان صنعت از آغاز روند کاهشی قیمت برخی محصولات لبنی از ابتدای دیماه خبر میدهند؛ موضوعی که بازار همچنان در انتظار تحقق عملی آن است.
به گزارش رسانه کالاهای تندمصرف (FMCGiran)، در روزهایی که لبنیات با افزایشهای پیدرپی قیمت مواجه شده و به یکی از دغدغههای اصلی خانوارها تبدیل شده است، برگزاری جلسات مرتبط در نهایت به این جمعبندی رسید که از ابتدای دیماه، قیمت محصولات لبنی وارد مسیر کاهشی شود.
لبنیات بهعنوان کالایی اساسی در سبد غذایی خانوار، نقشی مهم در سلامت عمومی جامعه دارد و رشد مداوم قیمت آن، در شرایطی که حقوق و دستمزدها معمولا سالی یکبار افزایش مییابد، منجر به کوچکتر شدن سفره خانوار و حذف تدریجی این گروه کالایی شده است.
غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، افزایش قیمت لبنیات را ناشی از مجموعهای از عوامل دانسته و اعلام کرده است که رشد شاخصهای کلان اقتصادی، تمامی بخشهای تولیدی را تحت تاثیر قرار میدهد.
به گفته او، در کالاهای اساسی مانند لبنیات به دلیل مصرف روزانه، آثار افزایش قیمتها سریعتر نمایان میشود. اگرچه بخشی از نهادههای تولید تامین میشود، اما کمتر از ۲۰ درصد هزینه تمامشده محصولات لبنی به نهادهها مربوط بوده و حدود ۸۰ درصد هزینهها متاثر از سایر عوامل اقتصادی است.
در مقابل، تولیدکنندگان لبنیات، کمبود و تاخیر در تامین نهادههای دامی از جمله ذرت، سویا و جو را از دلایل اصلی افزایش هزینهها میدانند. این شرایط باعث شده در مقاطعی نهادهها از بازار آزاد و با قیمت بالاتر تهیه شود. علاوه بر این، شیوع سویه جدید تب برفکی نیز حدود ۱۰ درصد از عرضه شیر خام را کاهش داده است.
کاهش مصرف لبنیات، علاوه بر تهدید سلامت جامعه و افزایش هزینههای درمان در بلندمدت، به چرخه تولید نیز آسیب زده و بازار فروش شیر خام را محدود کرده است. تولیدکنندگان در این شرایط خواستار تسریع در تخصیص نهادهها و حمایتهای یارانهای دولت هستند و مصرفکنندگان نیز بر لزوم نظارت جدی بر قیمتها تاکید دارند.
در همین رابطه، محمد فربد، سخنگوی انجمن صنایع فرآوردههای لبنی ایران، اعلام کرده است که در حال حاضر دو مصوبه شامل نرخ مصوب شیر خام به مبلغ ۲۹ هزار و ۵۰۰ تومان و قیمت چهار قلم کالای لبنی شامل شیر کیسهای، شیر بطری پاستوریزه، ماست دو کیلویی کمچرب و پنیر ۴۰۰ گرمی نسبتا چرب وجود دارد. اگرچه این مصوبات هنوز بهصورت رسمی به انجمن ابلاغ نشده، اما به شرکتهای لبنی منتقل شده و انتظار میرود تولید و عرضه این اقلام افزایش یابد.
وی با اشاره به فضاسازیهای صورتگرفته درباره افزایش قیمت لبنیات گفت: شرکتهای لبنی تاکنون ناچار بودهاند شیر خام را با قیمت حدود ۳۵ هزار تومان از دامداران خریداری کنند که بالاتر از نرخ مصوب است. با توجه به سهم ۶۰ درصدی شیر خام در قیمت تمامشده محصولات لبنی، این افزایش، تاثیر بیش از ۳۰ درصدی بر قیمت نهایی داشته است.
فربد با تاکید بر ادامه مذاکرات با دامداران برای بازگشت قیمت شیر خام به نرخ مصوب اظهار کرد: در صورت تحقق این موضوع، انتظار میرود قیمت برخی اقلام لبنی کاهش یابد.
افزایش ناگهانی ۳۰ درصدی قیمتها شوک شدیدی به بازار وارد کرد و برخی تولیدکنندگان این افزایش را بهصورت مرحلهای اعمال کردند، اما قرار نیست افزایش قیمتها بهصورت روزانه ادامه داشته باشد.
سخنگوی انجمن صنایع لبنی ابراز امیدواری کرد که با مدیریت وزارت جهاد کشاورزی در تامین علوفه و نهادههای دامی، ثبات به بازار بازگردد و از ابتدای دیماه، کاهش نسبی قیمت برخی محصولات لبنی بهویژه اقلام وابسته به شیر خام رقم بخورد و تا پایان سال افزایش قیمتی رخ ندهد.
به گفته او، هماکنون چهار قلم کالای مصوب در حال تولید است و انجمنهای صنفی در تلاش برای ایجاد نظم در قیمتگذاری و توزیع هستند.
در روزهای اخیر، انتشار ویدئوهایی در فضای مجازی مبنی بر کاهش ۵۰ درصدی قیمت لبنیات مطرح شد، اما بررسیهای میدانی نشان میدهد قیمتها همچنان بالا است. پنیر یکی از برندهای ارزانتر بازار که پیشتر با قیمت ۷۷ هزار تومان عرضه میشد، اکنون به ۱۱۰ هزار تومان رسیده و قیمت ماست دبهای حدود ۳۰۰ هزار تومان و شیر بین ۷۷ تا ۸۸ هزار تومان است که نسبت به هفته گذشته کاهش قیمتی نداشتهاند.
در همین زمینه، جبرئیل برادری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان تهران، با اشاره به تولید سالانه حدود ۱۳ میلیون تن شیر در کشور و نیاز داخلی نزدیک به ۱۰ میلیون تن، اعلام کرده است که مازاد تولید طبق برنامه به شیر خشک تبدیل و صادر میشود.
وی شیوع تب برفکی، خشکسالی، افزایش هزینههای تولید و ناترازی انرژی را از عوامل کاهش مقطعی تولید دانست که در برههای روزانه بین ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ تن از تولید شیر استان تهران کاسته بود، اما اکنون روند تولید در حال بازگشت به شرایط عادی است.
برادری با تاکید بر مدیریت هدفمند صادرات گفت: اصلاح پایه صادراتی شیر خشک از ۱.۸ دلار به حدود ۳.۵۷ دلار، موجب کاهش حدود سه هزار تنی صادرات ماهانه شده و صادرات آذرماه از ۱۴ هزار تن به ۱۱ هزار تن رسیده است که در کنترل بازار داخلی موثر بوده است.
وی افزود: با وجود اینکه بر اساس برنامه هفتم توسعه توقف صادرات امکانپذیر نیست، اما با مدیریت صحیح میتوان ضمن حفظ صادرات، فراوانی شیر خام در بازار داخلی را افزایش داد.
در نهایت، آنچه بیش از همه اهمیت دارد، پایین بودن سرانه مصرف لبنیات در ایران نسبت به میانگین جهانی است؛ موضوعی که حالا با تورم، افزایش هزینه تولید، کمبود نهادهها و شیوع تب برفکی تشدید شده است.
هرچند اصلاح قیمت شیر خام از ۲۳ هزار و ۵۰۰ تومان به ۲۹ هزار و ۵۰۰ تومان بخشی از فشار هزینهای تولیدکنندگان را کاهش داده، اما بازار همچنان در انتظار تحقق وعده تعدیل قیمتها از ابتدای دیماه است تا مشخص شود این تغییرات چه میزان به نفع مصرفکنندگان تمام خواهد شد.
