صادرات ایران این روزها با مشکلات جدید روبرو است.
به گزارش FMCGiran، صادرات زعفران ایران در سایه تعرفههای سنگین و محدودیتهای بانکی با مشکلات جدی مواجه است و بخشی از محصول به صورت رسمی صادر اما به شکل غیررسمی ترخیص میشود؛ روندی که باعث شده زعفران ایرانی در نهایت با نام افغانستان به بازارهای جهانی برسد.
یکی از معضلات اصلی، صادرات ماهانه یک تا دو تن زعفران ایران به افغانستان است؛ در حالی که دولت این کشور واردات زعفران را ممنوع کرده است. تاجران افغان پس از دریافت محصول ایرانی، آن را به نام خود بستهبندی و به کشورهایی مانند هند و آمریکا صادر میکنند. در همین حال، تعرفه صفر افغانستان در بازارهایی چون هند و آمریکا، موقعیت رقابتی بهتری برای آنها نسبت به ایران ایجاد کرده است.
محمدرضا اردیخانی، عضو صندوق توسعه صادرات زعفران، در گفتوگو با مهر اعلام کرده است که قیمت صادراتی زعفران ایران به دلیل هزینههای بالای تولید و بستهبندی، کمتر از داخل کشور نیست؛ اما تعرفههای سنگین، رفع تعهد ارزی و مشکلات بانکی باعث شده صادرکنندگان بزرگ از میدان رقابت خارج شوند و صادرات عمدتاً بهصورت فلهای توسط صادرکنندگان کوچک انجام گیرد. این وضعیت سبب شده زعفران ایران با بستهبندی مجدد و نام افغانستان وارد بازار جهانی شود.
وی تاکید کرد: نرخ تمامشده زعفران در ایران با دلار آزاد محاسبه میشود، اما بانک مرکزی صادرکنندگان را ملزم میکند ارز حاصل از صادرات را با نرخ مبادلهای بازگردانند. این شرایط سودآوری صادرات رسمی را از بین برده و زمینهساز قاچاق و اجاره کارتهای بازرگانی شده است.
بر اساس آمار، صادرات زعفران ایران در سال جاری نسبت به سال گذشته ۶۲ درصد رشد داشته، اما عمدتاً به شکل فلهای و بیکیفیت. اردیخانی معتقد است تنها با اصلاح سیاستهای ارزی، کاهش تعرفهها و حمایت از صادرات بستهبندیشده میتوان از قاچاق جلوگیری و زعفران را با برند ایران به بازارهای جهانی رساند.
وی همچنین پیشبینی کرد تولید زعفران در سال زراعی ۱۴۰۴ بین ۳۰۰ تا ۳۲۰ تن باشد؛ رقمی کمتر از سال گذشته که ۳۵۰ تن برداشت شد. او تأکید کرد گرمای امسال اثر منفی بر رشد پیاز زعفران داشته و ممکن است تولید با کاهش همراه شود.
این در حالی است که با وجود کیفیت بالاتر بستهبندی در ایران، زعفران همچنان به دلیل مشکلات تعرفهای و محدودیتهای ارزی، سود اصلی خود را در بازارهای جهانی از دست میدهد و به نام کشورهای دیگر صادر میشود.
