صنعت شوینده که در روزهای سخت بحران کرونا و حتی در دل جنگها و تحریمها کمترین دغدغه را برای خانوادههای ایرانی ایجاد کرده بود، امروز در آستانه قرار گرفتن در فهرست نگرانیهای روزمره مردم قرار گرفته است.
به گزارش FMCGiran و به نقل از مهر، خطوط تولید صنایع شوینده در حال حاضر با ظرفیتهای نصفه و نیمه فعالاند و بسیاری از مواد اولیه حیاتی این صنعت که باید توسط پتروشیمیهای داخلی تأمین شود، در حال بارگیری برای بازارهای خارجی هستند. جالب اینجاست که قیمت این مواد نه تنها بالا نیست، بلکه از قیمت فروش داخلی پایینتر نیز ارائه میشود.
بحران تأمین مواد اولیه در صنایع شوینده
آمار رسمی چهار ماهه نخست سال جاری نشان میدهد برخی پتروشیمیها حتی سهمیهی بهینیاب شرکتهای تولیدکننده را نیز تأمین نکردهاند. بهعنوان نمونه، تنها ۵۵٪ سهمیه بهینیاب یک ماده استراتژیک در بورس عرضه شده است، در حالی که نیمی از ظرفیت تولید داخل هم تکمیل نشده و صادرات با سرعت ادامه دارد. این سهمیههای حداقلی، تنها ۳۰ تا ۵۰ درصد نیاز واقعی تولیدکنندگان را پاسخ میدهند و کسری موجود فشار سنگینی به زنجیره تولید وارد میکند.
مشکل اصلی: تأمین، نه قیمت
تولیدکنندگان داخلی با مسئلهای فراتر از قیمت روبهرو هستند؛ کمبود مواد اولیه باعث اختلال در تولید شده و حتی در صورت تمایل به خرید با نرخ بالاتر، کالایی در بازار وجود ندارد. مواد اولیه به جای تبدیل شدن به محصول نهایی در مسیر صادرات خام قرار میگیرند.
پیامدهای خامفروشی صادراتی
برخی فعالان صنعتی ترجیح دادهاند واردات محصول نهایی از کشورهای دریافتکننده مواد خام، به صرفهتر از تولید داخلی باشد. این روند اگر اصلاح نشود، منجر به نابودی تدریجی صنایع پاییندستی، افزایش وابستگی، کاهش اشتغال و فشار مستقیم بر مصرفکننده خواهد شد.
تولید با ارزش افزوده بالا در داخل کشور میتواند نیاز بازار داخلی را پاسخ دهد و با سود بیشتر، تحت برند ملی به بازارهای صادراتی راه پیدا کند. اما تا زمانی که خامفروشی صادراتی جایگزین حمایت از تولید داخلی باشد، چرخه معیوب ادامه خواهد یافت.
هشدار انجمن صنایع شوینده
انجمن صنایع شوینده، آرایشی و بهداشتی بارها نسبت به این روند خطرناک هشدار داده و خواستار اقدام فوری دولت و نهادهای نظارتی شده است. اولویتبندی تأمین داخلی، ایجاد تعهد عرضه در بورس کالا و محدودسازی صادرات در زمان کمبود داخلی ضروری است.
صادرات مواد اولیه بدون تأمین بازار داخل، چیزی جز خودتحریمی و تخریب بنیان تولید نیست. اکنون زمان آن است که تصمیمگیران نفع ملی را به مصلحتهای کوتاهمدت تجاری ترجیح دهند. خامفروشی یک مسیر شکستخورده است؛ برای حفظ سلامت، امنیت بهداشتی و پایداری صنعتی کشور، باید به تولید داخل میدان داده شود — نه به کانتینرهای صادراتی پتروشیمی که بدون توجه به خطوط خاموش تولید داخلی، مواد اولیه را از کشور خارج میکنند.
یادداشت از حسام بیگدلو، دبیر و عضو هیأت مدیره انجمن صنایع شوینده، بهداشتی و آرایشی ایران
